Home Blogs Hoe kun je een design beschermen?

Hoe kun je een design beschermen?

83
DELEN
Merknaam

Je maakt kleding, sieraden of gordijnen. Het maakt niet uit, al zijn het stoelen. Als jouw ontwerp uniek is, dan kun je dit beschermen. Veel mensen denken dan aan een patent, maar dat is nou net even wat anders en daarom ga ik je uitleggen hoe je een design kunt registreren.

Wat is een modelregistratie?

Een modelregistratie is dé manier om ontwerpen en designs te beschermen, omdat je er intellectueel eigendomsrecht mee verkrijgt op jouw 2D of 3D vormgeving.

Het modelrecht is vastgelegd in afdeling 3 van het BVIE en daaruit komt voor dat de tekeningen daarvan wel aan strenge voorwaarden moeten voldoen. Ook mag het model ook niet langer dan een jaar geleden openbaar gemaakt zijn. Eigenlijk geldt er voor een model dus ook een nieuwheidsvereiste, zoals we dat ook kennen bij een patent.

Een patent – in het Nederlands gewoon octrooi – moet aan vier eisen voldoen. Het moet namelijk gaan om een:

  • uitvinding
  • nieuwheid
  • uitvinderswerkzaamheid
  • industrieel toepasbare vinding

Aan welke vereisten moet een ontwerp voldoen?

Een modelregistratie kent andere eisen dan een merknaam registratie of octrooi. Omdat het alleen nieuw hoeft te zijn, een eigen karakter moet hebben en een uiterlijk moet hebben dat vatbaar is voor bescherming, zijn veel meer zaken vatbaar voor registratie. Een design mag bijvoorbeeld niet een vorm hebben die nodig is voor de functie van het ontwerp.

Klinkt heel ingewikkeld, maar je kunt dus niet een vierkant of rechthoekig venster om een raam als model vastleggen.

De nieuwheidseis is hard. Als een ontwerp nog niet aan het publiek is getoond twaalf maanden voor het depot, dan kan het worden geregistreerd. Helaas komt het vaak voor dat deze termijn al verstreken is en dan lijk je vogelvrij te zijn.

Gelukkig is hier een fijne uitweg, waardoor je toch rechten hebt. Dit is namelijk het niet-geregistreerde Gemeenschapsmodel. Hierbij krijg je drie jaar bescherming vanaf het moment dat je het model openbaar hebt gemaakt en deze is alleen gericht op pure namaak.

Deze bescherming van drie jaar is natuurlijk stukken korter dan de rechten van 25 jaar die je krijgt met een geregistreerd Gemeenschapsmodel, maar het biedt gelukkig nog wel enig soelaas.

Waar kun je jouw design beschermen?

Er zijn wereldwijd drie opties om een design vast te leggen, dit kan via het Benelux model, Gemeenschapsmodel voor Europese bescherming en als internationaal model voor registratie in andere landen.

De meeste bedrijven kiezen voor een Gemeenschapsmodel, omdat je dan in een keer bescherming krijgt in alle lidstaten van de Europese Unie. Dit is relatief veel voordeliger dan een Benelux model waarbij je dus maar een registratie krijgt in België, Nederland en Luxemburg.

Hierbij is het ook mogelijk om de basisregistratie te leggen in de Benelux of Europese Unie, om binnen zes maanden na het depot daarvan prioriteit in te roepen en in andere landen wereldwijd te registreren.

Het design krijgt dan ook in die andere landen met terugwerkende kracht bescherming vanaf de datum van het eerste depot.

Maar wat heb je er eigenlijk aan?

Het model is net als een merkregistratie een exclusief recht. In de wet is vastgelegd dat je anderen kunt verbieden om het te vervaardigen, aanbieden, in de handel brengen, verkopen, leveren, verhuren, invoeren, uitvoeren, tentoonstellen, gebruiken of in voorraad hebben voor een van deze doeleinden.

Daarnaast heb je ook het recht om anderen te verbieden jouw design of ontwerp te gebruiken zonder jouw toestemming.

En het klinkt heel subjectief, maar een modelregistratie werkt net wat anders dan een merknaam registreren. Als je een volledig uniek model registreert is de bescherming veel breder en sterker dan wanneer je bijvoorbeeld een nieuw kopje vastlegt. Afhankelijk van die breedte wordt de bescherming namelijk bepaald om te voorkomen dat iemand een model net even op vijf punten aanpast en zo bescherming kan krijgen naast een ander model.